Tầm Quan Trọng Của Cổ Tức, Để Không Bị “tức tới cổ" ?

“Cách Tốt Nhất Để Dự Đoán Tương Lai Của Bạn Là Hãy Tạo Ra Chúng” - Abraham Lincoln

Chào anh Nam thân mến,


Những ngày qua rất nhiều người hỏi Khải rằng thị trường như thế nào và liệu có xấu quá hay không. Thật sự thật khó để dự đoán thị trường. Và cùng thật khó để đưa ra một câu trả lời cho tất cả.

Giai đoạn hiện tại nhà đầu tư nên dành thêm thời gian nghỉ ngơi và nghiên cứu thông tin, đọc sách. Điều này sẽ giúp anh Nam ổn định tâm lý hơn, cũng như có quyết định đầu tư đúng đắn hơn trong tương lai. Việc dự đoán thị trường, hay nói cách khác là dự đoán “hành vi ứng xử” của các nhà đầu tư ngắn hạn không thật sự quá quan trọng.

Đối với tôi, đầu tư là một hoạt động Cả đời người. Nó cũng giống như ăn uống, gặp gỡ gia đình và tận hưởng cuộc sống vậy. Chúng ta phải làm sao để có được hướng đầu tư phù hợp, mang lại giá trị cho bản thân mình. Và đặc biệt là để lại giá trị lâu dài cho Con cháu, những thế hệ tiếp nối mai sau. Để cùng nhau hiểu về đầu tư và luôn phát triển. Đó cũng là nguyện vọng lớn của bất kỳ ai.

Vậy trong chủ đề hôm nay, tôi xin nói thêm về Cổ tức (Dividends). Trong giới đầu tư nhắc rất nhiều đến 2 từ này. Vậy rốt cuộc Cổ tức để làm gì, và nó ảnh hưởng như thế nào trong quá trình chúng ta đầu tư? Sau đây, tôi xin phép bật mí.

Giới đầu tư hay nói đùa với nhau rằng, Cổ tức nghĩa là “tức tới cổ”! Thật ra đây chỉ là cách nói vui của nhiều nhà đầu tư, tuy nhiên nó cũng là có nguyên do.

Có 2 lý do để một công ty chi trả Cổ tức. Và chỉ có một trong số đó là tốt.


Lý do tốt chính là công ty có nhiều tiền mặt hơn khả năng sử dụng để sinh lợi cho Cổ đông. Hội đồng quản trị biết rằng phần tiền dư này thuộc về cổ đông, những người chủ và trong đó có thể có anh Nam . Khi chưa cần sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi, chi cổ tức là cách tốt để Lạnh đạo (CEO) công ty làm đẹp thêm báo cáo tài chính của mình. Hãy cùng xem ví dụ sau:

Ví dụ 1.


Công ty KNI có vốn là 1.000 tỷ đồng. Trong năm 2018 công ty đạt lợi nhuận là 200 tỷ. Tức là tỷ lệ ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) của KNI năm 2018 là 20% (200 tỷ chia cho 1.000 tỷ).

Đến năm 2019, giả sử công ty có lợi nhuận là 220 tỷ (tăng 10% so với 2018). Nhưng nếu công ty không chia cổ tức, thì lúc này tỷ lệ ROE của KNI năm 2019 chỉ còn 18% (220 tỷ chia cho 1.200 tỷ). Tức là lợi nhuận 2019 tăng 10% so với 2018 nhưng mà tỷ lệ hiệu quả sử dụng vốn của KNI bị giảm từ 20% còn 18%.

Các nhà đầu tư thường không thích điều này, và để làm hài lòng “Những ông chủ”, vị CEO của KNI quyết định chi 150 tỷ cổ tức (lấy từ lợi nhuận năm 2018). Như vậy, tỷ lệ ROE năm 2019 lúc này của KNI là 21%. Con số này chẳng phải đẹp hơn rất nhiều hay sao?

Và đó là trường hợp doanh nghiệp chi trả cổ tức với lý do chính đáng. Vậy còn trường hợp còn lại là gì?


Một vài công ty tạo thói quen chi trả cổ tức đều đặn hàng năm, để tạo ra một “ảo ảnh” về một hình tượng doanh nghiệp vững mạnh. Điều này xảy ra cũng vì lý do một số nhà đầu tư thích điều này, họ thích cổ tức đều hàng năm và xem đó là dấu hiệu của một doanh nghiệp tốt. Nhưng chúng ta thấy đấy, nền kinh tế không phải lúc nào cũng một hướng đi lên. Có lúc sẽ giảm và thời gian đó để tiếp tục tạo một hình ảnh “doanh nghiệp vững mạnh”, nhiều doanh nghiệp quyết tâm tiếp tục chi trả cổ tức. Và điều đó tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Chúng ta đi đến ví dụ sau về Coteccons và Hòa Bình (hai doanh nghiệp trong ngành xây dựng) để hiểu hơn nhé.

Ví dụ 2.


Sau đây là ví dụ về hoạt động chi trả cổ tức của Hòa Bình (HBC) các năm vừa qua.

Một viễn cảnh doanh nghiệp tiêu biểu, với mức cổ tức “ngất ngây” nhà đầu tư đã được HBC xây dựng hoàn hảo từ nhiều năm. Từ 2015 họ duy trì tỷ lệ chi cổ tức khá mạnh cả tiền mặt lẫn bằng cổ phiếu. Điều này tạo nên niềm tin khá lớn cho nhà đầu tư trong giai đoạn trước 2018. Và tôi cũng biết rất nhiều nhà đầu tư “cuồng tín” tin tưởng rất nhiều vào doanh nghiệp.

Chúng ta cùng nhìn xem, họ dùng tiền ở đâu để chi trả cổ tức nhé.

Báo Cáo Lưu chuyển tiền tệ Hòa Bình (HBC) - Nguồn: Vietstock.vn

Từ hình bên trên, chúng ta thấy rõ từ 2015 doanh nghiệp đã bắt đầu vay tiền khá lớn. Điều này đến từ việc Hòa Bình có đặc điểm kinh doanh là bán sản phẩm trước, thu tiền sau. Nên khi nhìn vào bảng Cân đối kế toán chúng ta sẽ thấy khoản phải thu ngắn hạn lên đến 11 ngàn tỷ đồng.

Thiếu tiền duy trì hoạt động vì những khoản phải thu thu tiền khá chậm, doanh nghiệp phải vật vã với vay ngắn hạn. Một phần tiền vay được HBC chi trả cho nhà đầu tư dưới hình thức cổ tức (như hình trên). Năm 2015 chi cổ tức là 86 tỷ, 2016 là 10 tỷ, 2017 97 tỷ và 2018 là 65 tỷ.

Việc duy trì cổ tức bằng tiền đi vay mượn thật sự không tốt chút nào. Nhà đầu tư thì nghĩ rằng họ đang giữ một doanh nghiệp có sự tăng trưởng ổn định, song đó cũng chính là điều làm doanh nghiệp ngày càng đánh mất giá trị.

Với mức vốn chủ sở hữu chỉ ở khoảng 2.900 tỷ đồng, Hòa Bình có tổng mức Nợ phải trả gần 12.000 tỷ đồng. Trong đó hơn 4.200 tỷ đồng là tiền vay ngắn hạn. Đây thật sự là con số khá lớn so với quy mô vốn doanh nghiệp. Áp lực trả lãi hàng năm sẽ tạo sức ép lớn khi chu kỳ kinh tế bắt đầu chậm lại. Cộng với việc doanh nghiệp luôn muốn duy trì hình ảnh tốt với nhà đầu tư, doanh nghiệp muốn duy trì chi Cổ tức. Và đó chính là “lưỡi dao” cắt đứt giá trị doanh nghiệp, từ đó làm giá cổ phiếu đi xuống theo.

Hãy nhìn đồ thì giá HBC chúng ta sẽ rõ:


Giá HBC bắt đầu giảm mạnh từ 42 về còn 16 chỉ chưa đầy 1 năm. HBC mất gần 70% giá trị chỉ sau một năm, trong khi đó nhiều doanh nghiệp cùng ngành tuy gặp khó khăn nhưng cũng chỉ giảm 40% (như trường hợp CTD).



Tóm Lược


Như vậy chúng ta vừa đi qua phần trình bày của tôi về Cổ tức của doanh nghiệp. Dĩ nhiên phần này chưa diễn tả hết và đầy đủ các trường hợp nhưng cũng là một phần thông tin tham khảo để anh Nam có quyết định đầu tư cho mình.

Chúng ta đừng để những khoản lợi trước mắt mà đánh mất đi sự tư duy sáng suốt để tìm ra những doanh nghiệp thật tốt để đầu tư. Để hiểu hơn về Cách định giá một doanh nghiệp như thế nào là đắt, thế nào là rẻ, anh Nam có thể phản hồi để lại thông tin cổ phiếu đang quan tâm nắm giữ.

Chúc anh Nam thật nhiều sức khỏe và thành công,

Best Regards,
----------------------------------
Nguồn: Khải Nguyễn Investment

Không có nhận xét nào

Được tạo bởi Blogger.